اهمیت و نقش بازی برای کودکان
ریشه کن هرگز نگردد علتی گر که با معلول جنگد ملتی
خیلی خوشحال هستم که این فرصت در اختیار بنده قرار داده شد تا در جمع شما مسئولان ، مدیران ، دوستداران کودک و حامیان آنها حاضر شده تا بتوانم به بخشی از وظایف خود جامه عمل بپوشانم .
مهدی آذربرزین ، فوق لیسانس مدیریت با گرایش تحول از دانشگاه تهران و کارشناس خبره ورزشی هستم .
مسئولیت های متعددی در جامعه ورزشی داشته ام . اما آخرین مسئولیت بنده براساس حدود 25 سال حضور در بخش های مختلف ورزش ، توجه به اهمیت ، ضرورت و نیاز به راه اندازی ساختار و تشکیلاتی برای کودکان در زمینه بازی و ورزش است که الحمدلله با یاری و مساعدت مسئولان دستگاه ورزش نسبت به تاسیس انجمن بازی ها و ورزش کودکان در فدراسیون ورزش های همگانی موفق شدم این انجمن را در 16 مهر ماه 1386 هم زمان با سالروز روز جهانی کودک تاسیس کنم و این تشکل نوپاست و فقط 3 سال دارد .
حضور بنده در جمع شما عزیزان به خاطر مسئولیت و ارتباط کاری که با کودکان دارم می باشد با توجه به نوپا بودن انجمن در شرایط کنونی در فاز اول ارتباط کاری با کودکان تا 7 سال می باشد . همانطوری که می دانید جمعیت کشور به طور رسمی حدود 70 میلیون نفر می باشد که از این تعداد حدود 5/7 میلیون نفر کودک تا 7 سال سن یعنی حدوداً 10 درصد جمعیت کشور را شامل می شوند .
بازی حق کودک است ، او را از این حق محروم نکنیم
زیست شناسان و رفتارشناسان گفته اند : علاقه انسان به بازی ارتباطی تنگاتنگ با کنجکاوی های او در کشف و شناخت خود و محیط پیرامونش دارد . اما روانشناسان بر این باورند بازی وسیله ای برای کسب لذت فردی و ایجاد تنوع در زندگی است . روانشناسان اجتماعی نیز معتقدند که نیاز انسان به بازی از نیاز او در به مصرف رساندن انرژی اضافی نشات می گیرد . جامعه شناسان بازی را نیاز اجتماعی تلقی می کنند و اعتقاد دارند که انسان با پرداختن به این بازی ها ، رفتارها و گرایش های اجتماعی را تمرین می کنند و به ارزش نظم و قانون در جامعه پی می برند . مهارت هایی را که لازمه زندگی اجتماعی است می آموزند . بنابراین استدلال با دیگران بودن ، آنها را شانه به شانه خود حس کردن ، با آنها به رقابت برخواستن و توانایی های خود را محک زدن ، می تواند از انگیزه های اجتماعی قوی انسان برای بازی باشد .
آنچه اهمیت دارد پی بردن به این واقعیت غیر قابل انکار است که نیاز به بازی نیازی عمومی و جهانی است و مرزهای سن و جنس و موقعیت اجتماعی و پایگاه اقتصادی و جغرافیایی را درهم می شکند . نه شهری بودن اهمیت دارد و نه روستایی و ایل نشین بودن و هیچ ملتی را نمی توان بدون بازی و سرگرمی یافت . (از کتاب "راهنمای بازی های ایران" سرکار خانم قزل ایاغ)
طبق ماده 1 پیمان نامه جهانی حقوق کودک در تعریف کودک چنین آمده است
تعریف کودک :
کودک کسی است که سن او کمتر از 18 سال باشد مگر اینکه در یک کشور سن قانونی کمتر از 18 سال تعیین شده باشد .
طبق ماده 31 پیمان نامه جهانی حقوق کودک در مورد بازی چنین آمده است
ماده 31 : همه کودکان باید امکان بازی کردن داشته باشند . هر کودکی حق بازی و تفریح دارد . شما حق دارید از فرصت های برابر و مناسب برای شرکت در فعالیت های فرهنگی ، هنری ، ورزشی و تفریحی برخوردار باشید .
بنابراین وقتی صحبت از کودک می شود از منظر جامعه بین المللی منظور صفر تا 18 سال می باشد . در همین راستا مسائل آموزشی یکی از موضوعات مهم در حوزه کودک تلقی می شود اما آنچه که قصد دارم در اینجا مطرح کنم و شاید کمتر مورد توجه مسئولان ، صاحب نظران و کارشناسان قرار گرفته است موضوع کودکان گروه سنی ویژه تا 7 سال سن که نیازهای آنها متفاوت با گروه های سنی دیگر می باشد . علت ویژه ذکر کردن آنها نیز به این دلیل است که امکان طرح کلیه مطالبات از زبان خود را ندارند و به همین دلیل ضرورت دارد که با رویکرد جدیدی به این مقوله داشته باشیم از طرفی کلیه دانشمندان و اساتید و کارشناسان معتقدند که 7 سال اول زندگی هر انسانی به علت اینکه حدود 85 درصد شخصیت او در این مقطع سنی (6-4 سالگی) شکل می گیرد از اهمیت زیادی برخوردار است و نکته بسیار مهم و حائز اهمیت اینکه بازی در شکل گیری شخصیت کودکان سهم به سزایی دارد . در نتیجه خانواده ها ، مسئولان و مدیران موظف هستند بهترین شرایط و موقعیت را برای بازی کردن کودکان فراهم نمایند و همچنین این وظیفه سنگین نیز متوجه نهادی است که برای این کار ایجاد گردیده است . یعنی انجمن بازی ها و ورزش کودکان که به نوعی تربیت بدنی کودکان نیز گفته می شود و از این تریبون تقاضامند هستم که کلیه مراکز دولتی ، نیمه دولتی و خصوصی فعال در حوزه کودک با همکاری ، هماهنگی ، مشارکت و تعامل با یکدیگر در راستای فراهم آوردن بهترین شرایط برای فعالیت کلیه کودکان ایرانی تلاش نمایند .
اهمیت نقش و ضرورت بازی برای گروه سنی خصوصاً تا 7 سال بر هیچکس پوشیده نیست . همانطوری که قبلاً نیز اشاره شد طبق آمار رسمی 5/7 میلیون کودک تا 7 سال سن که 10 درصد جمعیت کشور را تشکیل می دهند بیانگر سنگینی مسئولیت همه منجمله انجمن بازی ها و ورزش کودکان می باشد . بر اساس همین رویکرد بود که در مهرماه 86 این انجمن جهت پاسخگویی به نیازهای جدی و اساسی کودکان یعنی بازی و ورزش تاسیس شد و در واقع یکی از حقوق مسلم ، مهم و اساسی کودکان منجمله کودکان تا 7 سال سن فراهم نمودن شرایط ، امکانات ، برنامه ریزی مناسب برای فعالیت کودکان عزیز ایرانی می باشد . انتظار دارم که همه با هم در جهت تحقق اهداف و برنامه ریزی هایی که برای کودکان در آینده صورت می گیرد تلاش بی وقفه و شبانه روزی شما عزیزان را می طلبد .
چرا که در سالی که مقام معظم رهبری سال 89 را سال همت مضاعف ، کار مضاعف بهترین فرصت برای تحقق آرمان های همه ما باشد .
پیشنهادات در سه بخش ارائه می شود
الف – داخل کشور
- رسانه ملی هرچند به حوزه کودک توجه جدی دارد اما این کافی نیست
الف – برگزاری برنامه های جذاب با حضور و اجرای خود کودکان و نه به عنوان ناظر برنامه ها (مشارکت فعال کودکان)
ب – برگزاری میزگردهای مناسب با موضوعات مهم و اساسی برای والدین (خصوصاً مادران) ، مربیان و مدیران
- رسانه های گروهی به ندرت به نیازهای این گروه سنی می پردازند و اوج آن در روز گرامیداشت روز جهانی کودک (16 مهر ماه) می باشد و کودک ایرانی حقش بیشتر از این است و این حق بر گردن تک تک ما سنگینی می کند . در واقع روز جهانی کودک در ایران در حد و شان کودک ایرانی برگزار نمی شود .
- معضلات و تهدیدات جدی امروز کودکان جهان منجمله کودکان ایرانی : چاقی (بی تحرکی) / افسردگی / پرخاشگری / استرس / اعتیاد
- توجه جدی به تربیت نیروی انسانی ویژه کار با کودکان کم سن (مربی)
- اختصاص درصدی از بودجه پروژه های پژوهشی و تحقیقاتی کشور ، به بخش پروژه های تحقیقاتی ویژه کودکان (در شرایط فعلی سهم تحقیقاتی کودکان از تحقیقات کشور بسیار ناچیز است)
- راه اندازی باشگاه های ورزشی ویژه کودکان
ب – برون مرزی
- یونیسف به کمیته بین المللی المپیک (IOC) در جهت برگزاری المپیک کوچولوها به صورت جشنواره ها در کشورهای عضو ، چند ماه قبل از برگزاری المپیک ها و همچنین جشنواره مشابه برای کودکان با نیازهای ویژه (نابینا ، ناشنوا ، معلول و ...) قبل از پارالمپیک ها
- همکاری و مساعدت کمیته بین المللی المپیک به یونیسف در جهت راه اندازی المپیک و پارالمپیک کوچولوها به صورت جشنواره ها هر دو سال یک بار در کشورهای عضو .
- ایجاد ساختار و تشکیلات جهانی و قاره ای برای توجه جدی و پاسخگویی به نیازهای ورزشی کودکان یعنی فدراسیون ورزش کودکان .
- انجام پروژه های مطالعاتی بین المللی در خصوص وضعیت بازی و ورزش کودکان در کشورها و ارائه راهبردها به آنها بر اساس نتایج آنها
ج - پیشنهاد ویژه
نظر به اینکه ضرورت و نیاز به یک ساختار و تشکیلات منسجم در قالب سازمان ، نهاد یا مرکزی جهت ساماندهی ، سازماندهی سیاست گذاری کلان ، برنامه ریزی جامع ، نظارت و ارزیابی عملکرد آنها احساس می شود . در همین راستا 3 پیشنهاد ذیل ارائه می شود . باشد که مسئولان امر انشاالله آن را مورد بررسی و توجه جدی قرار دهند .
- ایجاد سازمان ملی کودکان
- ایجاد دبیرخانه شورای عالی کودک
- ایجاد دبیرخانه شورای هماهنگی مراکز فعال در حوزه کودک
